ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΘΗΝΩΝ
Εδώ και καιρό –τελευταία, μάλιστα με μεγαλύτερη ένταση– το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο (ΕΚΠΑ) υφίσταται ανοίκειες, ισοπεδωτικού χαρακτήρα επιθέσεις χωρίς αιδώ προς την ιστορία του και το έργο –διδακτικό, ερευνητικό, επιστημονικό– που παράγει με τελικό αποδέκτη την κοινωνία μας.
Το να αποδίδονται ασύστολα στο ΕΚΠΑ η αναξιοκρατία, η διαφθορά, η οικογενειοκρατία και άλλοι ανάλογοι απαξιωτικοί χαρακτηρισμοί είναι μια αντιμετώπιση όχι απλώς αβασάνιστη και αυθαίρετη αλλά και άκρως επικίνδυνη για το μέλλον της παιδείας μας. Όχι ότι δεν υπάρχουν σκοτεινές πλευρές στο ΕΚΠΑ. Υπάρχουν και έχομε χρέος όσοι το υπηρετούμε να φροντίσομε να τις απαλείψομε.
Το ΕΚΠΑ, όμως, δεν είναι αυτό –ή, για την ακρίβεια, δεν είναι μόνο αυτό. Υπάρχουν, επίσης, και μάλιστα πλεονεκτούν έναντι των αρνητικών όψεών του, οι φωτεινές πλευρές του, τα σημεία εκείνα που προκαλούν στον αντικειμενικό κριτή τον σεβασμό, που πρέπει ένα πανεπιστήμιο να εκπέμπει, και την εμπιστοσύνη προς τον ρόλο που του έχει αναθέσει η πολιτεία να διαδραματίσει.
Παράλληλα, λοιπόν, προς τη ανάγκη βελτίωσης του ΕΚΠΑ δεν θα πρέπει να αποσιωπάται το σημαντικό έργο που συντελείται στους κόλπους του. Μια τέτοια φωτεινή πλευρά του είναι η λειτουργία του Κέντρου Ιατρικών Προσομοιώσεων (ΚΙΠ), το οποίο, παράλληλα προς την προσφορά του στην κοινωνία, βρίσκεται, χωρίς αμφιβολία, στην πρωτοπορία της διεθνούς επιστημονικής έρευνας.
Ειδικότερα, ο όρος «προσομοίωση» (simulation) περιλαμβάνει τις μεθόδους που αναπαριστούν ή µιµούνται αληθινά συστήματα µε την βοήθεια υπολογιστών. Υπάρχουν ήδη πολλές εφαρμογές εκπαίδευσης µε προσομοιωτές σε επαγγέλματα υψηλού κινδύνου, όπως π.χ. οι προσομοιωτές πτήσης για πιλότους και αστροναύτες.Έχει φανεί ότι η εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας µε προσομοιωτές σε περιβάλλον εικονικής πραγματικότητας υπερτερεί πολύ σε σύγκριση προς την παραδοσιακή εκπαίδευση, γιατί επιτυγχάνει:
- εξοικονόμηση χρόνου και χρήµατος
- ασφάλεια για τον ασθενή και τον εκπαιδευόµενο
- δυνατότητα καταγραφής και ανασκόπησης της απόδοσης του εκπαιδευομένου
- πιο αποτελεσματική και σταθερή απόδοση στην καθημερινή κλινική πράξη.
Έτσι, σήµερα, σε προηγμένες χώρες, η εκπαίδευση των γιατρών µε χρήση προσομοιωτών ενσωματώνεται σταδιακά στα προγράμματα σπουδών.
Τα τελευταία πέντε χρόνια, με πενιχρά μέσα και άφθονη προσπάθεια, το Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής (ΕΙΦ) (http://mpl.med.uoa.gr) δημιούργησε το Κέντρο Ιατρικών Προσομοιώσεων (ΚΙΠ) της Ιατρικής Σχολής Αθηνών (http://mplsc.med.uoa.gr). Το Κέντρο αυτό στοχεύει στην παροχή σύγχρονων και εξειδικευμένων υπηρεσιών – προγραμμάτων ιατρικής εκπαίδευσης με την βοήθεια προσομοιωτών και εξελιγμένων μεθόδων διδασκαλίας.
Tο ΚΙΠ του ΕΙΦ είναι διαπιστευμένο (accredited) από το Αμερικανικό Κολλέγιο Χειρουργών (American College of Surgeons) στο ανώτατο δυνατό Επίπεδο (Level I). Το γεγονός αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία, δεδομένου ότι τo ΚΙΠ-ΕΙΦ είναι πλέον ένα από τα τέσσερα διαπιστευμένα κέντρα στην Ευρώπη, μαζί με το Imperial College στο Λονδίνο, το Karolinska Institute και το Lund στη Σουηδία.
Τα προγράμματα, που προσφέρονται µέχρι στιγµής, αφορούν στην φλεβοπαρακέντηση, τον ενδοφλέβιο καθετηριασµό, τις λαπαροσκοπικές τεχνικές, την ενδοσκόπηση και την ροµποτική χειρουργική. Πολλά από αυτά περιλαμβάνουν ψυχομετρικά tests, που εκτιµούν την αντίληψη του χώρου που διαθέτει ο εκπαιδευόµενος, ειδικούς ιχνηλάτες (trackers) που καταγράφουν ψηφιακά τις κινήσεις των χεριών κ.ά. Έως σήµερα, στα διάφορα προγράμματα, έχουν εκπαιδευθεί 67 χειρουργοί, 34 φοιτητές και 64 νοσηλεύτριες από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Στον ερευνητικό τομέα, το Κέντρο ασχολείται με εφαρμογές επεξεργασίας της ιατρικής εικόνας, με την εικονική (virtual) αλλά και την επαυξημένη (augmented) πραγματικότητα, αναπτύσσοντας σημαντική τεχνογνωσία στους τομείς αυτούς.
Αξίζει τέλος να σημειωθεί ότι στο Εργαστήριο ανατίθενται από εταιρείες του εξωτερικού, μελέτες ελέγχου πρωτότυπων συστημάτων (π.χ. σχεδιασμού βραχυθεραπείας)πριν από την εμπορική τους διάθεση.
